
We wschodniej delcie Nilu odkryto fragment monumentalnej statuy, która najprawdopodobniej przedstawia jednego z najpotężniejszych faraonów starożytnego Egiptu – Ramzes II. Znalezisko z Tel Faraun rzuca nowe światło na praktyki religijne i polityczne oraz na sposób funkcjonowania egipskich ośrodków kultowych na przestrzeni wieków.
Odkrycia dokonano na stanowisku Tel Faraun, identyfikowanym ze starożytnym miastem Imet, położonym w prowincji Szarkia. Egipska misja archeologiczna odsłoniła tam górną część ogromnej statuy, której dolne partie – obejmujące nogi i podstawę – nie zachowały się.
Mimo fragmentarycznego stanu, znalezisko imponuje skalą. Zachowana część mierzy około 2,2 metra wysokości i waży od pięciu do sześciu ton. Rzeźba nosi wyraźne cechy ikonograficzne władcy, które pozwalają badaczom wiązać ją z postacią Ramzesa II – faraona znanego z szeroko zakrojonych inwestycji budowlanych i aktywnej polityki militarnej.
Analiza kontekstu odkrycia wskazuje, że posąg nie powstał w miejscu, w którym został odnaleziony. Według wstępnych ustaleń jego pierwotnym miejscem była Pi-Ramzes – wielka stolica założona przez Ramzesa II.
Transport statuy do Tel Faraun miał najpewniej miejsce już w starożytności. Tego rodzaju relokacje nie należały do rzadkości w Egipcie i stanowiły element zarówno praktyczny, jak i symboliczny. Przenoszenie monumentalnych przedstawień królewskich pozwalało wzmacniać prestiż lokalnych ośrodków religijnych, jednocześnie podtrzymując ideologiczną więź z centralną władzą faraona.
Istnieją przesłanki, że odkryta statua mogła pierwotnie należeć do większej kompozycji rzeźbiarskiej, tzw. triady. Tego typu przedstawienia ukazywały władcę w towarzystwie bóstw, podkreślając jego boską legitymizację i szczególną pozycję w kosmicznym porządku.
Podobne grupy rzeźbiarskie znajdowano już wcześniej na terenie prowincji Szarkia, co wzmacnia hipotezę o istnieniu rozbudowanego programu ikonograficznego w lokalnych świątyniach. Ostateczne potwierdzenie tej tezy wymaga jednak dalszych badań.
Po wydobyciu posąg został przetransportowany do magazynu w San El-Hagar, gdzie rozpoczęto jego zabezpieczanie i szczegółowe analizy. Specjaliści badają zarówno strukturę kamienia, jak i techniki rzeźbiarskie, aby określić dokładne pochodzenie oraz warsztat wykonania.
Prace te mają kluczowe znaczenie dla poznania metod produkcji monumentalnych rzeźb w okresie Nowe Państwo, a także dla lepszego zrozumienia organizacji pracy i logistyki w starożytnym Egipcie.
Znaczenie stanowiska Tel Faraun potwierdzają również wcześniejsze odkrycia. W tym samym miejscu archeolodzy natrafili niedawno na stelę zawierającą nową wersję Dekret Kanopusa, wydanego przez Ptolemeusz III.
Fakt, że na jednym stanowisku współistnieją zabytki z różnych epok, świadczy o długotrwałym znaczeniu tego ośrodka jako centrum religijnego i kulturowego.
Odnalezienie statuy Ramzesa II stanowi kolejny dowód trwałości jego dziedzictwa. Władca ten pozostawił po sobie rozległą sieć monumentów, które nie tylko upamiętniały jego panowanie, lecz także kształtowały przestrzeń religijną i polityczną Egiptu przez stulecia.
Dzisiejsze badania odsłaniają nie tylko kunszt starożytnych rzemieślników, lecz również złożoność praktyk kulturowych, w których przeszłość była aktywnie reinterpretowana i wykorzystywana. Odkrycie z Tel Faraun wpisuje się w ten proces, ukazując Egipt jako cywilizację dynamiczną, zdolną do przekształcania własnego dziedzictwa.
źródło: Egipskie Ministerstwo Turystyki i Starożytności
fot. FB Egipskie Ministerstwo Turystyki i Starożytności